Hướng dẫn cài hệ điều hành cho Raspberry Pi

Raspberry Pi có rất nhiều hệ điều hành hỗ trợ, trong đó có Raspbian là hệ điều hành chính thức của Raspberry Pi Foundation, ngoài ra có 7 hệ điều hành khác được xác nhận hỗ trợ và kha khá hệ điều hành do các nhà phát triển tự tối ưu. Bài viết này sẽ giúp các bạn lựa chọn hệ điều hành phù hợp với nhu cầu của mình và hướng dẫn các bạn cách cài đặt hệ điều hành cho Raspberry Pi đơn giản nhất.

Nội dung chi tiết ở phía dưới, còn nếu bạn muốn xem hướng dẫn luôn thì có thể xem video này

I. CÁC HỆ ĐIỀU HÀNH CHO RASPBERRY PI.

Trước hết, xin giới thiệu với các bạn một số hệ điều hành phổ biến dành cho Raspberry Pi. Tất cả các hệ điều hành này bạn có thể down trực tiếp trên website chính thức tại địa chỉ: https://www.raspberrypi.org/downloads/

Dĩ nhiên, các hệ điều hành này đều miễn phí.

Một số hệ điều hành thông dụng cho Raspberry Pi

  • Raspbian: https://www.raspberrypi.org/downloads/raspbian/. Bạn cũng có thể download cài đặt NOOBS (New Out Of the Box Software) – Bạn có thể xem giới thiệu NOOBS là gì và hướng dẫn cách cài đặt NOOBS trên Raspberry Pi.
  • Ubuntu Mate: https://ubuntu-mate.org/raspberry-pi/
  • Snappy Core Ubuntu: https://developer.ubuntu.com/en/snappy/start/#snappy-raspi2
  • Windows 10 IoT Core: http://ms-iot.github.io/content/en-US/Downloads.htm
  • OSMC: https://osmc.tv/download/
  • OpenELEC: http://openelec.tv/get-openelec
  • PiNet: http://pinet.org.uk/
  • RiscOS: https://www.riscosopen.org/content/downloads/raspberry-pi

Tùy theo từng nhu cầu của mình mà bạn hãy lựa chọn hệ điều hành phù hợp. Phần dưới dây sẽ giới thiệu chi tiết về các hệ điều hành và từ đó sẽ giúp các bạn lựa chọn tốt hơn.

Bên cạnh đó, có một hệ điều hành mà chúng tôi rất thích sử dụng là Minibian (https://minibianpi.wordpress.com/features/). Nó phát triển dựa trên Raspbian tuy nhiên đã được tối ưu rất nhiều bằng cách loại bỏ các phần mềm, package không cần thiết với mục đích làm cho Minibian tối ưu nhất, chạy tốn ít tài nguyên CPU/RAM nhất. Điều đặc biệt là Minibian cũng được update liên tục theo từng phiên bản của Raspbian. Tuy nhiên Minibian phù hợp hơn với các bạn sử dụng Raspberry Pi như một máy chủ cung cấp các dịch vụ như Web, Database, File Server hay máy chủ điều khiển, … vì nó không có các ứng dụng văn phòng hay giao diện đồ họa.

II. LỰA CHỌN HỆ ĐIỀU HÀNH PHÙ HỢP THEO NHU CẦU

Giới đây là giới thiệu sơ qua về các hệ điều hành, từ đó hy vọng sẽ giúp các bạn lựa chọn hệ điều hành phù hợp cho nhu cầu sử dụng của mình.

1. Raspbian

Đây là hệ điều hành cơ bản, phổ biến nhất và do chính Raspberry Pi Foundation cung cấp. Nó cũng được hãng khuyến cáo sử dụng, nhất là cho người mới bắt đầu làm quen với RPI.

Raspbian - Hệ điều hành phổ biến trên Raspberry Pi
Raspbian – Hệ điều hành phổ biến trên Raspberry Pi

Raspbian có dung lượng sau khi giải nén là khoảng gần 4GB, bạn cần tối thiểu 1 cái thẻ 4GB để có thể sử dụng Raspbian. Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ bạn nên sử dụng thẻ tối thiểu 8GB vì bạn cần cài thêm các ứng dụng khác nữa.

Raspbian được hướng đến người dùng có mục đích:

  • Sử dụng Raspberry Pi như máy tính văn phòng để lướt web, soạn văn bản, check mail và thi thoảng nghe nhạc/xem phim.
  • Nghiên cứu phát triển các thiết bị điều khiển tự động.
  • Sử dụng như một máy chủ cung cấp các dịch vụ như web, file server, printer server, ..

Theo đánh giá của chúng tôi, Raspbian hoạt động rất ổn định, tốc độ nhanh (đặc biệt là trên Raspberry Pi 3). Chúng tôi đã thử nghiệm Raspbian với Raspberry Pi 3, sử dụng thẻ Toshiba Exceria 48MB/s thì tốc độ khởi động chỉ 7s. Nhược điểm của nó là giao diện đơn giản, cổ điển và rất không hào nhoáng. Nếu bạn không quá quan tâm tới giao diện mà hướng đến hiệu năng thì Raspbian rất phù hợp cho bạn.

DOWNLOAD RASPBIAN

2. Ubuntu Mate

Tương tự như Raspbian, Ubuntu Mate cũng hướng đến người dùng sử dụng Raspberry Pi như máy tính văn phòng. Tuy nhiên Ubuntu Mate có giao diện đẹp hơn rất nhiều so với Raspbian. Được phát triển từ Ubuntu – hệ điều hành được xem là đối đầu trực tiếp với Windows.

Ubuntu Mate có giao diện đồ họa rất đẹp
Ubuntu Mate có giao diện đồ họa rất đẹp

Martin Wimpress và Rohith Madhavan là cha đẻ của Ubuntu Mate được phát triển từ nền Ubuntu gốc. Theo tác giả, nó được tối ưu rất tốt với Raspberry Pi 2 và 3, tuy nhiên để đảm bảo tốc độ cao nhất bạn nên sử dụng thẻ MicroSD từ class 6 trở lên. Theo đánh giá của chúng tôi, Ubuntu Mate mới nhất (15.04) có tốc độ cũng rất nhanh, giao diện đẹp, hỗ trợ đầy đủ các phần mềm thông dụng cho nhu cầu văn phòng.

DOWNLOAD UBUNTU MATE

3. Snappy Core Ubuntu

Những năm trước đây, Canonical đã làm việc không ngừng để mở rộng hệ điều hành Ubuntu tới nhiều sản phẩm khác nhau. Giờ đây, họ đã giới thiệu một hệ điều hành rút gọn của Ubuntu, nó được tạo ra với nhiệm vụ là chạy các ứng dụng đám mây và trở thành một phần quan trọng trong IoT (Internet of Things), giúp các thiết bị (điện thoại, tivi, đèn, quạt, đồng hồ, nồi cơm điện, …) trong đời sống kết nối với nhau một cách hoàn hảo.

Snappy Core Ubuntu - Tương lai của IoT
Snappy Core Ubuntu – Tương lai của IoT

Snappy Ubuntu Core được xây dựng trong dự án Ubuntu Core. Ubuntu Core là nhân của hệ điều hành Ubuntu, khá trần trụi nhưng là một thành phần rất quan trọng của hệ điều hành Ubuntu, Snappy Ubuntu Core được thiết kế để chạy trong một môi trường khá hạn chế. Thế mạnh của nó là chạy được nhiều ứng dụng mà không cần một hệ điều hành Ubuntu đầy đủ.

DOWNLOAD SNAPPY CORE UBUNTU

4. Windows 10 IoT Core

Tương tự như Snappy Core Ubuntu, Windows 10 IoT Core cũng chỉ có nhân của Windown, nó không có giao diện đồ họa hay các phần mềm thông dụng như Office, … Windows 10 IoT được sử dụng cho mục đích phát triển các ứng dụng IoT. Microsoft cho biết IOT Core được thiết kế để có thể hoạt động với một loạt các ngôn ngữ mã nguồn mở, khiến các nhà sản xuất dễ dàng cài đặt trên các thiết bị của mình cũng như phát triển ứng dụng riêng cho mình.

DOWNLOAD WINDOWS 10 IOT CORE

5. OSMC và OpenELEC

Đây là 2 hệ điều hành phổ biến cho nhu cầu giải trí qua Raspberry Pi.  OSMC được phát triển từ RaspBMC còn OpenELEC thì đi lên từ Xbian. Cả OSMC và OpenELEC đều được phát triển để chạy KODI, tuy nhiên OSMC được phát triển với đầy đủ nền tảng của Debian ở phía dưới, vì vậy OSMC có thể làm được nhiều điều hơn OpenELEC. Cả 2 hệ điều hành này phù hợp cho nhu cầu biến Raspberry Pi thành một Media Center trong nhà của bạn hoặc làm một thiết bị chơi Video/Audio trên xe ô tô.

Về giao diện, nếu OpenELEC sử dụng nguyên giao diện đẹp đẽ của Koidi thì OSMC được thiết kế lại giao diện mới với các menu đơn giản hơn trên nền chữ trắng. Thoạt nhìn bạn sẽ thấy OSMC có giao diện không bắt mắt, tuy nhiên nếu sử dụng lâu dài thì theo chúng tôi, đơn giản luôn là điều tốt nhất. Mặc dù vậy, như chúng tôi đã nói ở trên, OSMC có nhiều tùy chọn hơn OpenELEC rất nhiều. Dĩ nhiên, nếu bạn chỉ quan tâm đến việc chơi Video/Audio thì hệ điều hành nào cũng được.

DOWNLOAD OSMC DOWNLOAD OPENELEC

III. HƯỚNG DẪN CÀI ĐẶT HỆ ĐIỀU HÀNH CHO RASPBERRY PI

Phần dưới này, chúng tôi hướng dẫn các bạn cách cài đặt hệ điều hành cho Raspberry Pi, áp dụng với các hệ điều hành căn bản như Raspbian, Ubuntu Mate, OSMC, OpenELEC. Riêng Windows 10 IoT có sự khác biệt về cài đặt và chúng tôi sẽ có bài viết hướng dẫn sau.

Để cài đặt hệ điều hành cho Raspberry Pi, bạn sẽ cần:

  • Phần mềm Win32 Disk Imager (WDI). Dĩ nhiên có nhiều phần mềm khác và nhiều cách cài đặt khác. Nhưng trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi chỉ hướng dẫn với phần mềm WDI mà thôi. Bạn có thể download WDI tại đây: http://sourceforge.net/projects/win32diskimager/
  • Một thẻ nhớ MicroSD tối thiểu 4GB. Chúng tôi khuyến cáo sử dụng thẻ 8GB class 10 trở lên để có dung lượng đảm bảo và tốc độ tốt nhất. Các bạn có thể tham khảo thẻ nhớ do Raspberry Pi Việt Nam phân phối tại đây: http://raspberrypi.vn/danh-muc/the-nho

Các bước cài đặt hệ điều hành cho Raspberry Pi:

Bước 1: Chèn thẻ MicroSD của bạn vào đầu đọc thẻ ở máy tính và kiểm tra tên ổ được gán cho thẻ nhớ (ví dụ ổ H:), tránh nhầm ổ dẫn đến mất dữ liệu vì phần mềm sẽ format thẻ của bạn.

Bước 2: Mở phần mềm Win32DiskImager, phần mềm này chỉ cần download về rồi chạy mà không cần cài đặt.

Bước 3: Lựa chọn file hệ điều hành mà bạn đã tải về. (Lưu ý, hệ điều hành cần phải ở định dạng .img. Thông thường, hệ điều hành của RPI được nén dưới dạng .zip hoặc .tar.gz, … Khi tải về bạn cần giải nén nó ra để có file hệ điều hành dạng .img). Sau đó lựa chọn ổ thẻ nhớ cần ghi.

Hướng dẫn cài đặt hệ điều hành cho Raspberry Pi bằng Win32DiskImager
Hướng dẫn cài đặt hệ điều hành cho Raspberry Pi bằng Win32DiskImager

Như ví dụ minh họa ở trên, chúng tôi đang thực hiện cài hệ điều hành OSMC, ổ thẻ nhớ là ổ F. Cuối cùng bạn bấm Write và chờ đợi quá trình ghi hoàn tất.

Sau khi cài đặt xong, bạn có thể tham khảo Hướng dẫn thiết lập Raspbian căn bản nếu bạn lựa chọn hệ điều hành Raspbian cho mình.

Bạn cũng có thể tham khảo một cách cài đặt hệ điều hành khác là NOOBS tại bài viết Hướng dẫn cài đặt NOOBS trên Raspberry Pi.

Chúc các bạn thành công.

Bình luận